CHOWA ZOUTLEEUW

CHOWA ZOUTLEEUW

donderdag 28 mei 2015

Acer palmatum: opbouwen takkenstructuur

De variëteiten bij deze soort zijn bijna onuitputtelijk maar wat wel gezegd mag worden: een Acer in je collectie geeft meteen een meerwaarde omwille van zijn opvallende aanwezigheid in zowel lente, zomer, herfst als winter. 

1. De normale snoei
Afhankelijk in welk ontwikkelingsniveau de boom zich bevindt, wordt teruggesnoeid tot twee bladparen eens de scheut een lengte van drie tot vijf bladparen bereikt heeft. Indien nodig kunnen storende, individuele grote bladeren meteen na het verschijnen verwijderd worden. Deze zullen geleidelijk vervangen worden door kleinere bladeren eens het bladerdek in dichtheid toeneemt.
Om toe te laten dat binnen liggende knoppen zich kunnen ontwikkelen worden scheuten dicht bij (of aan) de stam, onderaan de takken, of te groot in omvang, verwijderd.

2. Bladsnoei (verwijderen ganse blad)
Bladsnoei wordt alleen op gezonde bomen toegepast in het midden van de zomer. Deze techniek pas je best niet toe bij zwakkere Acers met rode bladeren bladeren. Groenbladerige bomen reageren goed op de ingreep maar het is af te raden de techniek twee jaar op rij uit te voeren. Zeker wanneer er in hetzelfde jaar aan wortelsnoei werd gedaan. 
Bladsnoei heeft tot doel de internodiën en de grootte van het blad te verkleinen alsook de bladdensiteit te verhogen. De ingreep verzwakt de boom en kan in sommige gevallen het tegenovergestelde effect hebben.

3. Snoeien van takken
Snoei je in het begin van de lente dan heeft de boom de neiging hevig te bloeden. Dit kan wat geremd worden indien hij vooraf wortelsnoei onderging. Het lijkt me daarom ook beter de techniek uit te voeren na de bladval in de herfst.

4. Nijpen nieuwe scheuten
Het doel is kortere internodiën te verkrijgen. De Acer palmatum ontwikkelt sterke internodiën met zwakke (geen) vertakkingen en dichtheid. Daarom dient bij jonge scheuten onmiddellijk ingegrepen te worden.




In de lente worden de eerste jonge scheuten verwijderd. Het zijn immers de sterke scheuten die het eerst verschijnen. Door deze meteen te verwijderen zullen de lange internodiën die deze scheuten met zich meebrengen, achterwege blijven.
De techniek: Open, met behulp van een pincet, de nieuwe blaadjes net voor het opengaan en verwijder het centrale deel. Als je wacht tot deze handeling met de vingers kan uitgevoerd worden, ben je te laat. Twee weken later zal een nieuwe, maar zwakkere scheut met korte internodiën verschijnen. Door de sterkste scheuten te verwijderen ga je een evenwichtigere boom creëren.

5. Internodiën Acer palmatum
Bij alle loofbomen is het aan te raden om scheuten met korte internodiën te behouden en deze met lange te verwijderen. Om een evenwichtige loofmassa te verkrijgen dienen deze laatste altijd onder handen genomen te worden.



Korte en lange internodiën




Vertakking op een tak met lange en korte 
internodiën

In het eerste geval zal het in de toekomst zeer moeilijk zijn om een aanvaardbare loofmassa op te bouwen.








Als je tijdens het snoeien de keuze hebt tussen het verwijderen van scheuten of takken met lange of korte internodiën, kies dan steeds voor het verwijderen van de tak met de lange. In de toekomst levert dit een dichte loofmassa op.








Behoud je de scheuten met langere internodiën dan zal dit resulteren in een minder dichte loofmassa met open ruimtes.

6. Gebruik van een saptrekker
Een techniek die je bij alle loofbomen, en zeker bij Acers, kunt gebruiken is het gebruik van de saptrekker. Deze techniek zorgt ervoor dat de ontwikkeling van sterke groeiers getemperd wordt.




Nijp alle apicale knoppen, behalve deze die als saptrekker gebruikt zal worden.




De saptrekker wordt gebruikt als energievreter en verhindert ontwikkeling van sterke uitlopers op andere plaatsen.




Wanneer de eerste groeigolf voorbij is, kan de saptrekker verwijderd worden. Indien je de ganse tak aan dikte wil laten winnen kun je de saptrekker ook laten staan.

Origineel artikel: "Acer palmatum/Japanese Maple" © Harry Harrington

dinsdag 19 mei 2015

Lentesnoei Acer buergerianum

Dat de Acer buergerianum een snelle groeier is, is algemeen geweten. Kenmerkend is dan ook dat op een relatief korte periode een degelijke vertakking opgebouwd kan worden. Daisaku Nomotu, zeer getalenteerde leerling van Kihachi En, beweert dat op drie jaar tijd een boom kan klaargestoomd worden tot Kokufu niveau. Snoeien en bedraden, drie maal per jaar en dit gedurende drie jaren levert voldoende vertakking op (in Japan wel te verstaan waar we over een ander klimaat spreken dan in het kikkerlandje van ons).
In onze klimaatgordel is drie maal per jaar een gedeeltelijke snoei het meest haalbare. En omdat we niet mogen verwachten dat nieuwe scheuten, warmer weer scheppen kunnen we alleen maar werken met krachtige groei om tot een vergelijkbaar resultaat te komen. 

De boom begin mei:



Klaar voor de eerste snoeibeurt

De algemene vorm van de boom is O.K. Het doel dit jaar: verdikking van de primaire takken en verbeteren van de fijnere vertakkingen. Daarom worden waar geen verdikking gewenst is alle lange scheuten verwijderd. Alle takken die dikker moeten worden, worden bedraad een mogen een tijd ongecontroleerd groeien. Het resultaat ziet er niet uit maar geduld is een fijne deugd.



De boom na de eerste snoei.

Onderstaande foto toont de boom juist voor de eerste blaadjes ontluiken. Het is duidelijk dat de onderste takken niet veel langer zijn dan deze die zich hoger in de boom bevinden. Bovendien missen ze de nodige vertakking zoals deze in de top.




De boom voor het ontluiken van de bladeren.

De boom een aantal jaren geleden. De achterzijde was toen voorzijde en de lange scheuten waren een poging om op een snelle manier verdikking te verkrijgen.



Lange scheuten om verdikking te verkrijgen.

De lange scheuten leverden vrij snel primaire takken op, duidelijk te zien op de volgende afbeelding.



Achterzijde van de boom

Vrijuit laten groeien van takken bewijst zijn nut maar er dient wel uitgekeken te worden als deze bedraad zijn. Het is de bedoeling de draad lang genoeg te laten zitten zodat de takken de gewenste positie aannemen. Evenwel moet extreem ingroeien van de draad vermeden worden. Een buergerianum herstelt snel van kleine wonden maar door zijn groeikracht wordt een kleine ingroei snel een diep draadletsel.

Origineel artikel: "Trident maple bonsai - spring cutback" © Jonas Dupuich

donderdag 7 mei 2015

Less is More ?



Fotograaf onbekend

De eerste keer dat ik deze uitspraak hoorde was tijdens een demo van Danny Use op de Noelanders Trophy VI. Hij halveerde toen letterlijk bovenstaande Picea, verstomde de ganse aula, maar zijn handelen resulteerde in een boom die qua uitstraling aan kracht en karakter x-keer verbeterd was.
Onderstaand artikel van Eric Schrader bekijkt de uitspraak even van naderbij. Bij het creëren van bonsai staat bij hem het groeien voorop veel meer dan het drastisch terug snoeien. Volgens dezelfde auteur is het snoeien vaak een excuus om grote snoeiwonden te bekomen die vervolgens bewerkt worden en alzo de uitstraling van de boom bepalen. 
Vooraleer er overgegaan wordt tot eliminatie van takken dient men, zeker bij bomen in een verder ontwikkeld stadium, een aantal dingen te overwegen. Zo heb je wat hij noemt "the first-brancher" of een boom opgebouwd met enkel de onderste tak van het oorspronkelijk ontwerp. Het resultaat is vaak een eenvoudig ontwerp, maar gelet op de stambeweging, daarom niet interessanter.



Informeel recht opgaande zwarte den (2014).

De sterke punten zijn de nebari en de stambeweging. Het loof daarentegen staat te ver van de stam om een mooie, compacte boom te vormen. Nieuwe enten meer naar binnen plaatsen zou een oplossing zijn. Dit zou dan weer een aantal jaren duren voor resultaat bekomen wordt. Een andere optie is de toptak als offertak gebruiken en alzo de stam dikker te laten worden. Opnieuw spreken we van minstens 4-5 jaren voor we het eindresultaat mogen verwachten.
Tijdens het bedraden, vormen en nauwkeuriger bekijken zou in dit specifieke geval minder, meer kunnen zijn.



Halfweg bij het bedraden.

Tijdens het bedraden komt een ander ontwerp in beeld. De twee onderste takken waren al geplaatst (naar onder gebogen en naar binnen gedraaid voor een compacter uitzicht). Echter de beweging van de eerste tak was niet je dat.



Onderste tak

De onderste tak zo gebogen en gedraaid om wat beweging te verkrijgen. Een niet echt geslaagde ingreep.



Middelste deel boven de tweede tak.

Het middelste deel van de boom oogt saai terwijl de sectie daarboven even lang is als de rest van de boom. Het idee om de ruimte tussen de twee laagst gelegen takken en het middelste deel te verkleinen, door middelde van het bovenste deel naar beneden te buigen, is een optie. Spijtig was dit geen verbetering en was het technisch niet haalbaar.
Tijdens verdere analyse werd het oog steeds via de stambeweging naar de tweede tak geleid. De boom werd bovendien op deze manier ook veel interessanter.



Test met de camera.



Top gaat er af.



Eerste tak wordt verwijderd.



Na de ingrepen.

De compositie is natuurlijker, compacter en toont meer karakter.



Veel beter dan voorheen.

Besluit: In dit geval is minder inderdaad meer.

woensdag 6 mei 2015

Op bezoek bij de buren




Maandag 04 mei ll. gaf Andres Alvarez Iglesias ( de laatste winnaar van de Noelanders Trophy) een lezing bij Eda Uchi Kai over de verzorging van Taxus.

Wat zeker te onthouden valt:

  • een pas uitgegraven exemplaar geven we de nodige rust;
  • taxus neemt zijn tijd om zijn levenslijnen vast te leggen;
  • plaats taxus in 60% akadama, 30% lava of puimsteen en 10% kiryu;
  • steeds stevig bemesten;
  • uitlopers vrij laten uitlopen tot eind juni/half juli;
  • dan terugsnoeien tot één naaldpaar;
  • in de herfst terug snoeien tot op twee knoppen.

Het ganse artikel vind je hier.

dinsdag 5 mei 2015

Opbouw van een iep

Op dit moment van het jaar is de ulmus in volle expansie. Het ideale moment om aan gezonde bomen wat opbouwende verbeteringen aan te brengen.
Onderstaande boom onderging een marcottering om de tapsheid van de stam te verbeteren. 
Na de ingreep werd de boom gedurende een paar jaar terug in volle grond geplaatst en mocht vrijuit zijn zin doen. Terug in een trainingsbak werden alle takken verwijderd en werd de stam teruggebracht tot het punt waar een nieuwe leider de tapsheid optimaal tot zijn recht zou laten komen.

Maart 2014 na snoei een eerste vormgeving.



Ondanks het terugplaatsen in volle grond is er nog heel wat werk te doen aan de tapsheid van de boom. Daarom wordt gekozen om een offertak in de top van de boom vrijuit te laten groeien. Dit zorgt niet alleen voor de verdikking van de nieuwe leider maar ook versnelt dit het proces om de grote snoeiwonde te laten helen.
De takopbouw in deze fase van ontwikkeling is niet zo voor de hand liggend. Er vormen zich nogal gemakkelijk bobbels waar takken met enig volume gesnoeid worden. Misstappen dienen daarom zoveel mogelijk vermeden te worden. Na iedere snoei-ingreep ontspringen drie nieuwe scheuten die te energiek zijn om als toekomstige tak dienst te doen. Deze worden dan ook verwijderd zodat dieper liggende en minder sterk groeiende knoppen de kans krijgen zich te ontwikkelen.

Een maand later, april 2014.



De scheuten die in het totale concept van de boom passen worden onmiddellijk bedraad en in de gewenste positie geplaatst. Op deze manier voorkomt men om achteraf onnodige ingrepen te moeten doen.

Januari 2015. Deze voorzijde toont niet het beste
beeld van de worstelvoet maar wel de stambe-
weging.


Januari 2015. Deze voorzijde toont het beste
beeld van de worstelvoet maar heeft dan
weer minder beweging van de stam.



Eens de inplantingshoek en beweging van de eerste tak bepaald, wordt de tak de kans gegeven dikker te worden door de uiteinden vrij te laten groeien. De snoeipunten wijzen best naar beneden zodat een nieuwe knop aan de bovenzijde kan verschijnen. Iepen lopen vrij gemakkelijk uit maar niet overal. Toch bestaat er een kleine trucje om dit proces te beïnvloeden. Laat met behulp van bedraden de bladeren in alle richtingen en bochten wijzen. De knoppen zullen in dezelfde richting verschijnen als de bladeren.
Bij een goed ontwikkelde takkenstructuur wil je naar boven gerichte knoppen zodat je de latere takken kunt plaatsen zoals je wil.

De opbouw van een goede takkenstructuur:

  • Verwijder alle oude takken. Dit kan op elk ogenblik van het jaar maar het best doe je dit op het einde van de winter of begin van de lente.
  • Laat de nieuwe scheuten minimum 10 cm en maximum 30 cm schieten afhankelijk van de stamdikte en hoogte van de boom.
  • Bedraad de nieuwe scheuten en breng er beweging in. De beweging bij het verlaten van de stam is best iets naar boven gericht, de eerste bocht wijst naar beneden. Wissel af met op-neer en links-rechts (vermijd onder-links, onder-rechts, boven-links, boven-rechts = kurkentrekker-effect).
  • Laat de tak onbeperkt groeien maar vermijd ingroeien van de draad. Verwijder de draad wanneer dit dreigt te gebeuren en bedraad opnieuw.
  • Snoei de draad tot 1/3 terug van zijn uiteindelijke lengte (toekomstbeeld).
  • Wacht met opnieuw te bedraden tot de tak ongeveer 10 cm gegroeid is en herhaal het proces.
  • Eens de secundaire vertakking voltooid hoeft er meestal niet meer bedraad te worden.
  • De tertiaire vertakking wordt verkregen door snoeien. Controleer in de lente en laat groeien tot de zomer. Heb je meer dan 10 cm groei snoei terug.

April 2015. De takken hebben een lengte van onge-
veer 30 cm.


Na wat opkuiswerk.